خانه / تست های خون / تست ALT یا SGPT

تست ALT یا SGPT

تست ALT یا SGPT چیست ؟

همچنین این آزمایش با نام های آلانین آمینوترانسفراز، تست ALT، تست SGPT، آزمایش GPT و آلانین ترانس آمیناز (Alanine Transaminase) و سرم گلوتامیک پیرویک ترانس آمیناز (Serum Glutamic-Pyruvic Transaminase) نام ها نیز شناخته می شود.

نام رسمی این آزمایش : تست آلانین آمینوترانسفراز (Alanine Aminotransferase) یا تست ALT

آلانین آمینوترانسفراز (ALT) آنزیمی است که بیشتر در سلول های کبد و کلیه یافت می شود. همچنین مقادیر خیلی کم آن در قلب و ماهیچه ها وجود دارد. تست ALT یا SGPT به بررسی سطح آنزیم ALT در خون می پردازد.

عملکرد ALT تبدیل کردن آلانین (یک آمینواسید موجود در پروتئین ها) به پیروات (یک واسطه ی مهم در تولید انرژی سلولی) می باشد. در افراد سالم، سطوح ALT خون، پایین می باشد. زمانی که کبد آسیب می بیند، ALT وارد جریان خون شده و معمولاً قبل از بروز علائم آسیب کبدی مثل یرقان (jaundice) اتفاق می افتد. به خاطر همین ALT تست خوبی برای تشخیص آسیب کبدی می باشد.

کبد (Liver) یکی از ارگان های حیاتی بدن می باشد که سمت راست بالایی ناحیه ی شکم درست زیر قفسه ی سینه قرار دارد و در بسیاری از اعمال حیاتی بدن به ایفای نقش می پردازد. کبد به پردازش مواد مغذی و ساخت صفرا (Bile) برای کمک به هضم چربی ها، تولید بسیاری از پروتئین های مهم مثل فاکتورهای انعقاد خون و شکستن مواد سمی بالقوه به مواد بی ضرری که بدن بتواند از آن ها استفاده کند و یا دفع کند، می پردازد.

شرایط متعددی می توانند باعث آسیب به سلول های کبدی و افزایش میزان ALT شوند. استفاده از این آزمایش برای یافتن آسیب کبدی ناشی از هپاتیت (hepatitis) و یا آسیب کبدی ایجاد شده در اثر مواد یا داروهایی که برای کبد سمیت دارویی داشته باشند، مفید می باشد.

تست ALT معمولاً همراه با تست AST (آسپارتات آمینوترانسفراز) که دیگر آنزیم کبدی بوده به عنوان بخشی از پانل کبدی انجام می شود. معمولاً سطوح ALT و AST در زمان آسیب کبدی افزایش پیدا می کنند اگرچه ALT اختصاصیت بیشتری برای کبد دارد و در برخی موارد ممکن است فقط یکی از این دو افزایش داشته باشند. محاسبه ی نسبت AST/ALT می تواند به افتراق میان علت های مختلف و شدت آسیب کبدی مفید می باشد و نیز از این نسبت می توان برای افتراق آسیب کبدی از آسیب های قلبی و یا ماهیچه ای استفاده کرد.

 

نمونه ی مورد نیاز برای آزمایش ALT یا SGPT چیست ؟

نمونه ی خون توسط سرنگ از سیاهرگ بازو گرفته می شود.

 

آماده سازی قبل از انجام تست ALT یا SGPT وجود دارد ؟

خیر.

 

موارد استفاده ی تست ALT یا SGPT

تست آلانین آمینوترانسفراز (ALT) معمولاً برای یافتن آسیب کبدی استفاده می شود. اغلب این تست را همراه با تست آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) به عنوان بخشی از پانل کبدی و یا پانل متابولیک جامع (CMP) برای غربالگری و یا کمک به تشخیص بیماری کبدی درخواست می دهند.

ALT آنزیمی بوده که بیشتر در سلول های کبدی و کلیوی یافت می شود. زمانی که کبد آسیب ببیند، ALT به جریان خون آزاد می شود. به همین خاطر ALT تست مفیدی برای تشخیص زودرس آسیب کبدی می باشد.

AST و ALT به عنوان دو مورد از مهم ترین تست های تشخیص آسیب کبدی به شمار می آیند هرچند ALT برای کبد اختصاصیت بیشتری نسبت به AST دارد. گاهی اوقات AST به صورت مستقیم با ALT مقایسه شده و نسبت AST/ALT محاسبه می شود. این نسبت می تواند برای افتراق علل آسیب کبدی و کمک به تشخیص آسیب قلبی یا ماهیچه ای استفاده شود.

مقادیر ALT اغلب با نتایج تست های دیگری مثل آلکالین فسفاتاز (ALP)، پروتئین توتال و بیلی روبین برای کمک به تشخیص نوع آسیب کبدی موجود، استفاده می شود.

تست ALT اغلب برای مانیتورینگ و بررسی روند درمان فرد مبتلا به بیماری کبدی و میزان مؤثر بودن درمان استفاده شده و می تواند به تنهایی و یا همراه با تست های دیگری برای همین منظور درخواست داده شود.

 

چه موقع آزمایش ALT یا SGPT درخواست می شود ؟

تست ALT می تواند به عنوان بخشی از پانل متابولیک جامع (comprehensive metabolic panel) در زمان درخواست چکاپ روتین فرد، انجام شود.

پزشک معمولاً تست ALT (و چندین تست دیگر) را برای شخصی که علائم و نشانه های اختلال کبدی را نشان دهد، درخواست می کند. برخی از این علائم بالینی می تواند شامل :

  • ضعف و خستگی
  • از دست دادن اشتها
  • تهوع و استفراغ
  • درد و یا تورم شکمی
  • یرقان (زردی)
  • ادرار تیره، مدفوع روشن یا سفید
  • خارش

همچنین تست ALT ممکن است به تنهایی و یا همراه با تست های دیگر برای افرادی که بیشتر در معرض خطر ابتلا بیماری کبدی هستند درخواست شود زیرا بسیاری از افراد با آسیب کبدی خفیف، هیچ گونه علائم و نشانه ای بروز نمی دهند.حتی بدون دیگر علائم، ALT در زمان آسیب کبدی خفیف افزایش پیدا می کند. برخی مثال های این مورد شامل :

  • افرادی که ممکن است در معرض ویروس های هپاتیت قرار داشته باشند
  • افرادی که زیاد الکل مصرف می کنند (heavy drinkers)
  • افرادی که سابقه ی خانوادگی بیماری کبدی دارند
  • افرادی که داروهایی مصرف می کنند که می تواند به کبد آسیب برساند
  • افرادی که اضافه وزن داشته و یا مبتلا به دیابت هستند

زمانی که از آزمایش ALT برای بررسی روند درمان افراد مبتلا به بیماری کبدی استفاده می شود، ممکن است به صورت مرتب حین دوره ی درمان، برای بررسی میزان اثر بخشی درمان انجام شود.

 

تفسیر نتایج آزمایش ALT یا SGPT چگونه می باشد ؟

سطح پایین ALT در خون مورد انتظار بوده و نرمال یا طبیعی می باشد. بیماری کبدی علت رایج سطوح افزایش یافته ی ALT است. سطوح بسیار زیاد ALT (بیشتر از 10 برابر مقدار نرمال آن) معمولاً به خاطر هپاتیت حاد بوده و گاهی اوقات نیز به دلیل عفونت ویروسی می باشد. در هپاتیت حاد، سطح ALT معمولاً حدود 1 تا 2 ماه بالا می ماند ولی می تواند 3 تا 6 ماه طول بکشد تا به میزان نرمال بازگردد. سطوح ALT در زمان مصرف داروها و یا دیگر مواد دارای سمیت (toxic) برای کبد و همچنین شرایطی که باعث کاهش جریان خون (ایسکمی) به کبد می شود، می تواند به صورت قابل توجهی افزایش داشته باشد (اغلب بالای 100 برابر مقدار نرمال).

سطوح ALT معمولاً در هپاتیت مزمن خیلی زیاد نبوده و اغلب کمتر از 4 برابر میزان نرمال می باشد. در این موارد سطوح ALT اغلب بین مقدار نرمال و افزایش اندک متغیر بوده بنابراین درخواست مکرر این تست می تواند الگوی آن را مشخص کند. علت های دیگر افزایش متوسط ALT شامل این موارد است : انسداد مجاری صفراوی، سیروز (معمولاً نتیجه ی هپاتیت مزمن یا انسداد مجرای صفراوی بوده)، آسیب قلبی، مصرف الکل و تومورهای کبدی.

تست ALT اغلب همراه با تست AST به عنوان بخشی از پانل کبدی انجام می شود. برای اطلاعات بیشتر در مورد نتایج ALT و ارتباط آن با دیگر تست های کبدی، می توانید مقاله ی مربوط به پانل کبدی را مشاهده کنید.

در بیشتر انواع بیماری های کبدی، سطح ALT بیشتر از سطح AST بوده و نسبت AST/ALT پایین خواهد بود (کمتر از 1). چند استثناء وجود دارد : نسبت AST/ALT معمولاً در هپاتیت الکلی، سیروز، آسیب قلبی یا عضلانی بیشتر از یک بوده و می تواند به مدت یک یا دو روز پس از شروع هپاتیت حاد، بیشتر از 1 باشد.

 

نکته ی دیگری هست که باید در مورد آزمایش ALT یا SGPT بدانم ؟

تزریق دارو در بافت عضلانی و یا ورزش شدید می تواند سطوح ALT را افزایش دهد. بسیاری از داروها به سبب ایجاد آسیب کبدی در درصد بسیار کمی از بیماران، می توانند سطوح ALT را افزایش دهند و این در مورد داروهای تجویز شده و برخی از محصولات “طبیعی” صدق می کند. بنابراین در مورد تمامی داروها و مکمل هایی که مصرف می کنید با پزشک مشورت کنید.

 

چه شرایطی غیر از مشکلات کبدی می تواند باعث افزایش ALT شود ؟

ALT دارای اختصاصیت بیشتری برای کبد نسبت به AST هست بنابراین به میزان کمتری تحت تأثیر شرایط اثر گذاشته بر دیگر قسمت های بدن می باشد. با وجود این، آسیب به سایر ارگان ها غیر از کبد مثل ماهیچه قلب و ماهیچه های اسکلتی می تواند باعث افزایش سطح ALT شود. برای مثال، افزایش اندک ALT می تواند در آسیب ماهیچه اسکلتی و یا حملات قلبی مشاهده شود.

 

چه تست های دیگری می توانند به تشخیص علت آسیب کبدی کمک کنند ؟

پس از معاینه فیزیکی و بررسی سابقه ی پزشکی فرد، چند تست دیگر وجود دارد که به تشخیص علت آسیب کبدی می توانند کمک کنند که شامل :

  • آزمایش های هپاتیت A، هپاتیت B و هپاتیت C
  • بررسی مصرف دارو و دیگر مواد دارای سمیت کبدی
  • سطح اتانول
  • مس (Copper) و سرولوپلاسمین (ceruloplasmin) برای بیماری ویلسون (Wilson disease)
  • تست های آهن و تست های ژنتیک برای هموکروماتوز ارثی (hereditary hemochromatosis)

بیوپسی کبد می تواند برای تعیین علت و ارزیابی میزان آسیب کبدی استفاده شود.

مطالب مرتبط :

تست AST یا SGOT

تست ALP یا آلکالین فسفاتاز

ترجمه شده از سایت Labtestsonline دات ارگ توسط Moein برای وب سایت آزمایشگاه اطلس

Last Update : November 2018

 

درباره MOEIN

به وب سایت آزمایشگاه اطلس خوش آمدید ^_^

حتما ببینید

روش تست RPR

روش تست RPR در این مقاله با روش تست RPR، اصول، نحوه ی تفسیر و …

error: Content is protected !!