Home / تست های خون / تست GGT یا گاما گلوتامیل ترانسفراز

تست GGT یا گاما گلوتامیل ترانسفراز

تست GGT یا گاما گلوتامیل ترانسفراز چیست ؟

همچنین این تست با نام های گاما گلوتامیل ترانس پپتیداز (Gamma-Glutamyl Transpeptidase)، تست GGTP، تست گاما-GT (یا Gamma-GT)، تست GTP نیز شناخته می شود.

نام رسمی آن : تست گاما گلوتامیل ترانسفراز (Gamma-Glutamyl Transferase) یا تست GGT

گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT) آنزیمی است که در بسیاری از ارگان های بدن یافت شده و با غلظت زیاد در کبد وجود دارد. در بسیاری از بیماری هایی که کبد یا مجاری صفراوی در آن آسیب می بینند، سطح GGT خون افزایش پیدا می کند. تست GGT به بررسی سطح آنزیم GGT در خون می پردازد.

به صورت طبیعی، سطح GGT در خون پایین می باشد، ولی در زمان آسیب کبدی، سطح GGT می تواند افزایش پیدا کند. GGT معمولاً اولین آنزیمی است که در زمان انسداد هر یک از مجاری صفراوی (حمل کننده ی صفرا از کبد به روده ها)، در خون افزایش می یابد، برای مثال انسداد هایی که توسط تومورها یا سنگ ها صورت گیرد. به همین علت این تست جزء حساس ترین تست آنزیم کبدی برای یافتن مشکلات مجرای صفراوی می باشد.

با این حال، تست گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT) درجه ی اختصاصیت بالایی نداشته و برای افتراق میان علت های مختلف آسیب کبدی مفید نمی باشد زیرا می تواند همراه با بسیاری از انواع بیماری های کبدی (مثل سرطان کبد و هپاتیت ویروسی) و شرایط غیر کبدی (مانند سندروم کرنری حاد یا acute coronary syndrome)، افزایش یابد. به همین خاطر، انجام تست GGT به تنهایی، به عنوان یک تست روتین پیشنهاد نمی گردد. هرچند که، این تست همراه با تست های دیگر و برای تشخیص علت آلکالین فسفاتاز (ALP) افزایش یافته (آنزیم دیگر موجود در کبد)، می تواند مفید باشد.

هر دوی GGT و ALP در بیماری های کبدی افزایش می یابند ولی تنها ALP است که همراه با بیماری های تأثیرگذار بر بافت استخوان، افزایش می یابد. بنابراین از تست GGT می توان به عنوان یک تست پیگیری کننده برای کمک به تشخیص علت افزایش ALP (مشخص کردن علت افزایش ALP که به خاطر بیماری کبدی است یا استخوانی)، استفاده کرد.

برخی اوقات سطوح GGT همراه با مصرف مقادیر جزئی الکل، افزایش می یابد. سطوح بالاتر در افرادی که به صورت روزانه الکل مصرف می کنند (افراد الکلی شدید و مزمن – 2 تا 3 بار در روز) و یا افرادی که در زمان های خاص، به صورت زیاد مصرف می کنند، رایج است. از تست GGT می توان به منظور بررسی افراد، برای سوء مصرف حاد یا مزمن الکل استفاده کرد.

 

چگونه نمونه ی خون برای انجام تست GGT یا گاما گلوتامیل ترانسفراز جمع آوری می شود ؟

نمونه ی خون از طریق خونگیری از سیاهرگ (ورید) بازو جمع آوری می شود.

 

آماده سازی قبل از انجام تست GGT یا گاما گلوتامیل ترانسفراز وجود دارد ؟

سطوح GGT پس از وعده های غذایی کاهش می یابد. ممکن است که به شما گفته شود که قبل از انجام تست، به مدت حداقل 8 ساعت ناشتا باشید (نخوردن غذا و نوشیدنی به جز آب). الکل و برخی از داروهای تجویز شده می توانند بر سطوح GGT تأثیر گذارند، بنابراین ممکن است از شما بخواهند که از مصرف این قبیل مواد قبل از انجام تست خودداری کنید.

 

موارد استفاده ی تست GGT یا گاما گلوتامیل ترانسفراز چه می باشد ؟

تست GGT یا گاما گلوتامیل ترانسفراز می تواند برای تشخیص علت آلکالین فسفاتاز (ALP یا alkaline phosphatase) افزایش یافته، استفاده شود. هم ALP و هم GGT در بیماری های مجاری صفراوی و برخی از بیماری های کبدی افزایش پیدا می کنند ولی تنها ALP در بیماری استخوان افزایش پیدا خواهد کرد. بنابراین اگر در نتیجه ی آزمایش فردی، سطح GGT نرمال و سطح ALP افزایش یافته باشد، به احتمال زیاد علت ALP افزایش یافته، بیماری استخوان می باشد.

آزمایش GGT اغلب برای کمک به تشخیص بیماری کبدی و انسداد مجرای صفراوی استفاده می شود. معمولاً این آزمایش همراه با آزمایش های دیگر درخواست شده و یا برای پیگیری تست های کبدی دیگر مانند آلانین آمینوترانسفراز (تست ALT)، آسپارتات آمینوترانسفراز (تست AST)، آلکالین فسفاتاز (تست ALP) و بیلی روبین (تست bilirubin) انجام می شود (همچنین مقاله ی مربوط به پانل کبدی را نیز مطالعه بفرمایید). در مجموع، افزایش سطح GGT نشانگر این بوده که کبد شخص دچار آسیب شده ولی به طور خاص به شرایطی که سبب آسیب شده است، اشاره نمی کند.

آزمایش GGT یا گاما گلوتامیل ترانسفراز برای غربالگری سوء مصرف مزمن الکل (برای حدود 75 درصد افراد مصرف کننده ی مزمن الکل، افزایش یافته خواهد بود) و برای مانیتورینگ و بررسی مصرف الکل و یا سوء مصرف آن در افراد در حال درمان برای الکلیسم و یا هپاتیت الکلی، استفاده می گردد.

 

چه زمانی تست GGT (گاما گلوتامیل ترانسفراز) درخواست می شود ؟

تست GGT می تواند در زمانی که فرد دارای سطح ALP بالا است، درخواست شود. ممکن است تست ALP به صورت تنها و یا به عنوان بخشی از پانل کبدی، برای غربالگری آسیب کبدی (حتی در صورتی که علائم بالینی وجود نداشته باشد) درخواست شود. تست GGT را می توان در زمان بالا بودن نتایج تست ALP و افزایش نداشتن دیگر تست های پانل کبدی (مانند AST و ALT)، درخواست داد.

آزمایش GGT می تواند همراه یا به عنوان پیگیری تست های دیگر عملکرد کبدی، در زمانی که شخص دارای نشانه ها یا علائم پیشنهاد کننده ی بیماری کبدی است، درخواست شود. برخی از علائم آسیب کبدی عبارت اند از :

  • ضعف و خستگی
  • از دست دادن اشتها
  • حالت تهوع و استفراغ
  • تورم و یا درد شکمی
  • یرقان (زردی)
  • ادرار تیره و مدفوع روشن
  • خارش

همچنین آزمایش GGT ممکن است برای اشخاص دارای سابقه ی سوء مصرف الکل که دوره ی ترک الکل خود را گذرانده اند، درخواست شود تا به بررسی میزان موفقیت این برنامه ی درمانی پرداخته شود.

 

تفسیر نتایج تست GGT (گاما گلوتامیل ترانسفراز) چگونه است ؟

سطح GGT افزایش یافته پیشنهاد کننده ی آن است که یک شرایط یا بیماری باعث آسیب به کبد شده است ولی به صورت خاص آن را مشخص نمی کند. به صورت کلی، هر چه سطح آن بالاتر باشد، آسیب وارده به کبد هم بیش تر خواهد بود. سطوح افزایش یافته می تواند به خاطر بیماری های کبدی (مانند هپاتیت و یا سیروز) و نیز شرایط دیگری همچون نارسایی احتقانی قلب (congestive heart failure)، دیابت و یا پانکراتیت باشد. ممکن است این موارد یاد شده، توسط سوء مصرف الکل و یا مصرف داروهایی که دارای سمیت برای کبد هستند، ایجاد شود.

نتیجه ی پایین و یا نرمال تست GGT نشان دهنده ی آن بوده که احتمال ابتلای شخص به بیماری کبدی و یا مصرف هر گونه الکل، وجود نخواهد داشت.

نتیجه ی افزایش یافته ی تست GGT می تواند به حذف احتمال وجود بیماری استخوان کمک کند (به عنوان علت سطح افزایش یافته ی ALP)، ولی در صورتی که نتیجه ی تست GGT پایین یا نرمال باشد، بنابراین سطح افزایش یافته ی ALP به احتمال زیاد مربوط به بیماری استخوان می باشد.

 

نکته ی دیگری درباره ی تست GGT (گاما گلوتامیل ترانسفراز) هست که باید بدانم ؟

حتی مقادیر کم الکل طی 24 ساعت تست GGT می تواند سبب افزایش موقت نتیجه ی این آزمایش گردد. استعمال دخانیات نیز می تواند باعث افزایش GGT شود.

سطوح افزایش یافته ی GGT می تواند نشان دهنده ی بیماری قلبی عروقی و یا پر فشاری خون (هایپرتنشن) باشد. برخی مطالعات نشان داده اند، افرادی که سطح افزایش یافته ی GGT دارند، دارای خطر بالا برای مرگ از طریق بیماری قلبی می باشند که علت این ارتباط هنوز مشخص نمی باشد.

داروهایی که می تواند باعث افزایش سطح GGT شود، شامل فنی توئین (phenytoin)، کارمابازپین (carbamazepine) و باربیتورات ها (carbamazepine) مانند فنوباربیتال (phenobarbital) هستند.

استفاده از بسیاری از داروهای دیگر دارای نسخه و بدون نسخه، نیز می تواند باعث افزایش سطوح GGT شود که شامل این موارد می باشد :

  • داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs یا nonsteroidal anti-inflammatory drugs)
  • داروهای کاهنده ی چربی (lipid-lowering drugs)
  • آنتی بیوتیک ها
  • مسدود کننده ی گیرنده ی هیستامین (histamine receptor blockers) : که برای درمان ترشح زیاد اسید معده استفاده می شود.
  • عوامل ضد قارچ (antifungal agents)
  • داروهای ضد افسردگی (antidepressants)
  • هورمون هایی مانند تستوسترون

کلوفیبرات (Clofibrate) و داروهای ضد بارداری خوراکی (oral contraceptives) می توانند باعث کاهش سطوح GGT شوند.

سطوح GGT همراه با افزایش سن در زنان، افزایش یافته ولی در مردان این طور نبوده و همیشه این سطوح به میزان کمتری در مردان، بالاتر از زنان می باشد.

 

سوالات متداول

سوال : آیا ممکن است که سطح GGT در افراد بالا باشد و فاقد علائم بالینی باشد ؟

پاسخ : بله، GGT بسیار حساس بوده و می تواند در زمانی که شما بدون علائم هستید، بالا باشد. این افزایش می تواند موقت باشد و امکان دارد به خاطر داروهایی باشد که مصرف کرده اید و یا سوء مصرف الکل طی 24 ساعت انجام آزمایش باشد. در صورتی که دیگر آنزیم های کبدی، نرمال باشند، پزشک شما می تواند صبر کند و درخواست تکرار تست گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT) را دهد. اگر سطح GGT بسیار بالا باشد و یا دیگر آنزیم های کبدی شما افزایش یافته باشند، ضروری خواهد بود که پزشک تست های بیشتری را برای تشخیص علت آن، درخواست دهد.

2 : اگر فردی الکلی (معتاد به الکل) بوده ولی به صورت کامل آن را ترک کرده باشد، سطح GGT وی به مقدار نرمال و طبیعی خود بازخواهد گشت ؟

با گذشت زمان و قطع مصرف الکل، سطح GGT پایین آمده و به محدوده ی طبیعی خود بازمی گردد و می تواند از چند هفته تا بیش از یک ماه به طول بینجامد. قطع مصرف الکل، باعث کاهش صدمات بیش تر به کبد و بهبودی عملکرد کبدی خواهد شد.

مطالب مرتبط :

 

ترجمه شده از وب سایت Labtestsonline دات org توسط Moein برای وب سایت آزمایشگاه اطلس

Last Update : February 2019

Check Also

تست آلبومین

تست آلبومین چیست ؟ همچنین این تست با نام ALB نیز شناخته می شود و …

error: Content is protected !!