Home / تست های خون / تست های بررسی کننده ی عملکرد کبدی

تست های بررسی کننده ی عملکرد کبدی

تست های بررسی کننده ی عملکرد کبدی به کدام تست ها گفته می شود ؟

تست های بررسی کننده ی عملکرد کبدی، کمک کننده ی تعیین میزان سلامت کبد توسط اندازه گیری سطح پروتئین ها، آنزیم های کبدی یا بیلی روبین موجود در خون می باشند.

آزمایش های بررسی کننده ی میزان عملکرد کبد (Liver function tests) اغلب در مواقع زیر درخواست می شوند :

  • برای غربالگری عفونت های کبدی، مانند هپاتیت C
  • برای بررسی عوارض جانبی برخی از داروهای تأثیرگذارنده بر کبد
  • برای بررسی بیماری و روند درمان
  • برای تعیین درجه بندی سیروز کبدی
  • در صورتی که فرد علائم اختلالات کبدی را نشان دهد
  • در صورتی که فرد تصمیم بر بارداری داشته باشد (تست قبل از بارداری)

بسیاری از تست ها بر روی کبد انجام شده ولی اغلب آن ها میزان عملکرد کلی کبد را بررسی نمی کنند. تست های رایج بررسی کننده ی عملکرد کبدی شامل آلانین آمینوترانسفراز (ALT)، آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)، آلکالین فسفاتاز (ALP)، آلبومین و بیلی روبین می باشد. تست های ALT و AST اندازه گیری کننده ی آنزیم هایی هستند که کبد در پاسخ به آسیب یا بیماری به خون آزاد می کند. تست های آلبومین و بیلی روبین بررسی کننده ی چگونگی ساخت آلبومین (نوعی پروتئین) در کبد و چگونگی دفع بیلی روبین (ماده ی دفعی خون) می باشد.

داشتن نتیجه ی غیر طبیعی برای هر یک از تست های عملکرد کبدی، لزوماً به معنای مبتلا بودن به بیماری یا آسیب کبدی نمی باشد. می توانید در مورد نتایج تست های عملکرد کبدی با پزشک مشورت کنید.

 

تست های رایج عملکرد کبدی چیست ؟

تست های عملکرد کبدی برای اندازه گیری آنزیم ها و پروتئین های خاص موجود در خون استفاده می شوند. بر اساس هر یک از این آزمایش ها، سطوح بالاتر یا پایین تر از حد نرمال برای این آنزیم ها یا پروتئین ها، می تواند نشان دهنده ی وجود مشکل در کبد باشد.

برخی از تست های رایج عملکرد کبدی عبارت اند از :

1 : آزمایش آلانین آمینوترانسفراز (ALT یا SGPT)

بدن انسان برای متابولیزه کردن پروتئین ها از آلانین آمینوترانسفراز (ALT) استفاده می کند. در صورتی که کبد دچار آسیب شود و یا به درستی کار نکند، ALT به درون خون آزاد می شود. همین امر موجب افزایش سطح ALT خواهد شد. افزایش سطح ALT می تواند نشانه ی آسیب کبدی باشد. محدوده (رنج) نرمال ALT برابر با 7 تا 55 (U/L یا Units per Liter) می باشد. سطح پایین ALT نشانه ی هیچ گونه مشکل سلامتی نخواهد بود. (برای مشاهده ی توضیحات بیش تر : تست ALT)

2 : آزمایش آسپارتات آمینوترانسفراز (AST یا SGOT)

آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) آنزیمی هست که در چندین بخش از بدن انسان یافت می شود که شامل قلب، کبد و عضلات می باشد. به خاطر اختصاصی نبودن AST برای آسیب کبدی، معمولاً از آن برای بررسی مشکلات کبدی همراه با تست ALT استفاده می کنند. ممکن است پزشک از نسبت ALT به AST برای کمک به تشخیص خود استفاده کند. زمانی که کبد آسیب ببیند، AST به جریان خون آزاد می شود. سطح افزایش یافته ی AST می تواند نشان دهنده ی وجود مشکل در کبد یا ماهیچه ها باشد. مقادیر نرمال برای تست AST برابر با 8-48 U/L می باشد. سطح پایین AST نشانه ی هیچ گونه مشکل سلامتی نخواهد بود. (برای مشاهده ی توضیحات بیش تر : تست AST)

3 : آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP)

آلکالین فسفاتاز (ALP) آنزیمی هست که در استخوان ها، مجاری صفراوی و کبد یافت می شود. تست ALP معمولاً همراه با چندین تست دیگر درخواست می شود. سطوح افزایش یافته ی ALP می تواند نشانه ی آسیب کبدی، انسداد مجاری صفراوی و یا بیماری استخوان باشد. کودکان و نوجوانان می توانند دارای سطح بالاتری از ALP باشند زیرا استخوان های آن ها در حال رشد هست. بارداری می تواند سطوح ALP را افزایش دهد. محدوده (رنج) نرمال برای تست ALP برابر با 45-115 U/L می باشد. سطوح پایین ALP می تواند پس از انتقال خون و یا جراحی بای پس قلب رخ دهد. همچنین ALP پایین می تواند نتیجه ی این شرایط نیز باشد : کمبود روی (zinc deficiency)، سوء تغذیه و بیماری ویلسون (Wilson disease). (برای مشاهده ی توضیحات بیش تر : تست ALP)

4 : تست آلبومین (Albumin Test)

آلبومین پروتئین اصلی ساخته شده توسط کبد می باشد. این پروتئین انجام دهنده ی بسیاری از اعمال مهم بدن انسان می باشد. برای مثال آلبومین :

  • مانع از تراوش مایعات از رگ های خونی می شود
  • تغذیه کننده ی بافت های بدن است
  • انتقال دهنده ی هورمون ها، ویتامین ها و دیگر مواد به سراسر بدن می باشد

تست آلبومین بررسی کننده ی تولید این پروتئین خاص توسط کبد می باشد. محدوده (رنج) نرمال برای تست آلبومین برابر با 3.5 تا 5.0 گرم بر دسی لیتر (g/dL) می باشد. نتیجه ی کاهش یافته این تست نشان دهنده ی آن بوده که کبد به درستی کار نمی کند. (برای مشاهده ی توضیحات بیش تر : تست آلبومین)

5 : تست بیلی روبین (Bilirubin Test)

بیلی روبین ماده ی دفعی حاصل از شکسته شدن گلبول های قرمز (RBCs) می باشد که پردازش آن معمولاً توسط کبد صورت می گیرد. بیلی روبین ابتدا از کبد عبور کرده سپس در مدفوع دفع می شود. یک کبد آسیب دیده نمی تواند به درستی بیلی روبین را پردازش کند که منجر به سطح افزایش یافته ی غیر طبیعی بیلی روبین در خون می شود. محدوده ی نرمال بیلی روبین بین 0.1 تا 1.2 میلی گرم بر دسی لیتر (mg/dL) می باشد. (برای مشاهده ی توضیحات بیش تر : تست بیلی روبین)

 

چرا نیاز به انجام تست های عملکرد کبدی وجود دارد ؟

تست های کبدی می توانند کمک کننده ی آن باشند تا بدانیم کبد به درستی کار می کند یا خیر. کبد شماری از وظیفه های حیاتی بدن را انجام می دهد، مانند :

  • حذف مواد آلوده کننده از جریان خون
  • تبدیل مواد غذایی وارد شده به بدن
  • ذخیره ی مواد معدنی و ویتامین ها
  • تنظیم انعقاد خون
  • تولید پروتئین ها، آنزیم ها و صفرا
  • ساخت فاکتورهای مقابله کننده با عفونت
  • حذف باکتری ها از جریان خون
  • پردازش موادی که می توانند به بدن شما آسیب رسانند
  • حفظ تعادل هورمونی

مشکل در کبد می تواند فرد را بسیار بیمار ساخته و حتی می تواند تهدید کننده ی زندگی فرد باشد.

 

علائم بالینی اختلال کبدی چیست ؟

  • خستگی و ضعف و از دست دادن انرژی
  • از دست دادن وزن
  • یرقان (زردی)
  • نشانه های سندروم نفروتیک (تورم اطراف چشم ها، شکم و پاها)
  • تغییر رنگ دادن ترشحات بدن (ادرار تیره یا مدفوع روشن)
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • اسهال
  • درد شکمی

زمانی که شخص علائم اختلال کبدی را داشته باشد، پزشک می تواند درخواست تست های عملکرد کبدی را دهد و یا زمانی که شخص بخواهد باردار شود (تست قبل از بارداری). همچنین تست های عملکرد کبدی می توانند برای بررسی عفونت، روند بیماری و درمان آن و عوارض جانبی برخی از داروهای خاص استفاده شوند.

مطالب مرتبط :

 

ترجمه شده از وب سایت Healthline دات کام توسط Moein برای وب سایت آزمایشگاه اطلس

Last Update : March 2019

Check Also

تست آلبومین

تست آلبومین چیست ؟ همچنین این تست با نام ALB نیز شناخته می شود و …

error: Content is protected !!